ไวร์เมชข้ออ้อยขึ้นสนิมได้ไหม?

ในการออกแบบโครงสร้าง วิศวกรไม่ได้พิจารณาเพียงว่าใช้ “เหล็ก” หรือ “ไวร์เมช” แต่พิจารณาคุณสมบัติ ขนาด พื้นที่หน้าตัด ปริมาณ และตำแหน่งของเหล็กเสริมด้วย หากไวร์เมชถูกกัดกร่อนอย่างรุนแรงจนเส้นเหล็กบางลง พื้นที่หน้าตัดที่เหลืออยู่ก็อาจไม่ตรงกับ Specification เดิม ดังนั้น ปัญหาสำคัญของสนิมจึงไม่ใช่เพียงเรื่องรูปลักษณ์ แต่คือ การกัดกร่อนส่งผลต่อคุณสมบัติและขนาดของวัสดุหรือไม่ หากไม่สามารถประเมินด้วยสายตาได้ ควรให้ผู้ควบคุมงานตรวจสอบหรือวัดตามวิธีที่โครงการกำหนด ข้ออ้อยมีสนิมแล้วจะยึดเกาะกับคอนกรีตได้หรือไม่? การยึดเหนี่ยวระหว่างเหล็กกับคอนกรีตมีหลายปัจจัยเกี่ยวข้อง ทั้งลักษณะผิวของเหล็ก รูปทรงข้อ คุณสมบัติวัสดุ ตำแหน่ง และสภาพผิว จึงไม่ควรใช้หลักว่า “ยิ่งมีสนิมยิ่งเกาะคอนกรีตดี” และไม่ควรสรุปอีกด้านว่าสนิมเพียงเล็กน้อยทำให้การยึดเหนี่ยวหายไปทั้งหมด สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือสนิมหนา สิ่งสกปรก โคลน น้ำมัน หรือวัสดุที่เกาะบนผิวจนมีผลต่อสภาพของเหล็กและการทำงานร่วมกับคอนกรีต หากมีข้อกำหนดเรื่องการเตรียมผิวใน Specification ควรปฏิบัติตามรายละเอียดดังกล่าว ไวร์เมชข้ออ้อยโดนฝนครั้งเดียวใช้ต่อได้ไหม? การโดนฝนหนึ่งครั้งไม่ได้หมายความว่าไวร์เมชจะเสียหายจนใช้งานไม่ได้ทันที แต่หลังจากโดนฝนควรตรวจสอบและจัดเก็บให้เหมาะสม สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือการปล่อยไวร์เมชเปียกซ้อนกันเป็นเวลานาน โดยเฉพาะหากวางติดพื้นดินหรือบริเวณที่มีน้ำขัง เพราะความชื้นสามารถสะสมอยู่ระหว่างแผงและเพิ่มโอกาสการกัดกร่อน ดังนั้น หากสินค้ามาถึงหน้างานแล้ว ควรจัดพื้นที่สำหรับเก็บวัสดุไว้ล่วงหน้า ไม่ควรรอให้เกิดสนิมก่อนแล้วจึงหาวิธีป้องกัน

ก่อนนำวัสดุไปติดตั้ง ควรตรวจสอบอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่มองเฉพาะสีของผิว ตรวจสอบสภาพสนิม ว่าเป็นคราบบางหรือมีเกล็ดหนาและหลุดร่อน ตรวจสอบเส้นเหล็ก ว่ายังคงมีรูปทรงและขนาดตาม Specification หรือมีหลุมและการสูญเสียเนื้อเหล็ก ตรวจสอบข้ออ้อย ว่าลักษณะผิวไม่ได้ถูกกัดกร่อนรุนแรงจนผิดรูปอย่างเห็นได้ชัด ตรวจสอบจุดเชื่อม เพราะไวร์เมชต้องอาศัยจุดเชื่อมเพื่อรักษารูปแบบของตะแกรง หากมีจุดหลุดหรือเสียหายจำนวนมากควรให้ผู้รับผิดชอบตรวจสอบ ตรวจสอบระยะช่อง เพื่อให้แน่ใจว่าสินค้าตรงกับแบบและไม่ได้เสียรูปจากการขนส่งหรือจัดเก็บ สำหรับงานที่เกี่ยวข้องกับการรับน้ำหนัก ควรตรวจรับวัสดุตามขั้นตอนของโครงการก่อนติดตั้ง

• ไวร์เมชข้ออ้อยขึ้นสนิมต้องขัดออกหรือไม่?

ไม่สามารถกำหนดว่าต้องขัดทุกกรณีได้ เพราะขึ้นอยู่กับระดับของสนิมและข้อกำหนดของโครงการ หากเป็นคราบผิวบางและวัสดุยังอยู่ในสภาพที่ยอมรับได้ การดำเนินการควรเป็นไปตาม Specification หรือคำแนะนำของผู้ควบคุมงาน หากมีสนิมหนาเป็นเกล็ดหรือมีสิ่งเกาะติดที่หลวม อาจจำเป็นต้องมีการทำความสะอาดตามวิธีที่กำหนดเพื่อให้สามารถตรวจสภาพเหล็กจริงด้านล่างได้ แต่ต้องเข้าใจว่า การขัดสนิมไม่สามารถคืนเนื้อเหล็กที่ถูกกัดกร่อนไปแล้ว หากพบว่าเส้นเหล็กบางลงอย่างมีนัยสำคัญ ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่การขัดให้สะอาด แต่เป็นการประเมินว่าวัสดุยังตรงตามข้อกำหนดหรือไม่

• วิธีเก็บไวร์เมชข้ออ้อยไม่ให้เกิดสนิมเร็ว

การป้องกันตั้งแต่ก่อนเกิดปัญหามักจัดการได้ง่ายกว่าการแก้ไขหลังเกิดการกัดกร่อน ควรเริ่มจากการ ยกไวร์เมชให้พ้นพื้นดิน โดยใช้วัสดุรองที่แข็งแรงและเหมาะสม ไม่วางตะแกรงโดยตรงบนดินหรือบริเวณน้ำขัง เลือกพื้นที่จัดเก็บที่ระบายน้ำได้ดี และลดการสัมผัสฝนโดยตรง หากต้องคลุมวัสดุควรจัดการอย่างเหมาะสม ไม่สร้างสภาวะที่กักความชื้นไว้ภายในเป็นเวลานาน นอกจากนี้ ควรจัดไวร์เมชตามขนาดและ Specification เพื่อให้หยิบใช้ได้ง่ายและลดการเคลื่อนย้ายโดยไม่จำเป็น สำหรับโครงการที่ใช้ปริมาณมาก ควรวางแผนส่งสินค้าเป็นช่วงตามกำหนดติดตั้งแทนการนำวัสดุทั้งหมดมารอกลางแจ้งเป็นเวลานาน

• ไวร์เมชข้ออ้อยควรเลือกขนาดกี่มิล?

คำถามนี้ไม่มีตัวเลขเดียวสำหรับทุกงาน เพราะต้องดูว่าตะแกรงถูกนำไปใช้กับพื้นประเภทใดและรับน้ำหนักอย่างไร พื้นบ้าน โรงจอดรถ ถนน โกดัง และพื้นโรงงานมีลักษณะการใช้งานแตกต่างกันอย่างมาก โดยเฉพาะโกดังและโรงงานอาจมีน้ำหนักจาก Rack สินค้า เครื่องจักร หรือรถโฟล์คลิฟท์เพิ่มเข้ามา นอกจากขนาดเส้นลวดแล้ว ต้องตรวจสอบ ระยะช่อง ด้วย เช่น สินค้าขนาดเส้นลวดเดียวกันแต่ช่อง 15 x 15 ซม. กับ 20 x 20 ซม. มีปริมาณเหล็กต่อพื้นที่แตกต่างกัน หากเป็นงานโครงสร้างหรือพื้นที่รับน้ำหนัก ควรให้วิศวกรกำหนด Specification ก่อนสั่งซื้อ ไม่ควรเลือกขนาดใหญ่ที่สุดโดยสมมติว่าจะเหมาะที่สุด

• ก่อนเทคอนกรีตต้องตรวจอะไรนอกจากสนิม?

แม้ไวร์เมชข้ออ้อยจะไม่มีปัญหาสนิม แต่หากวางผิดตำแหน่งก็อาจไม่สามารถทำหน้าที่ตามที่ออกแบบได้ ก่อนเทคอนกรีตควรตรวจสอบระดับของตะแกรง การใช้ Spacer หรือลูกปูน ระยะทาบ จุดยึด ระยะจากขอบ และตำแหน่งงานระบบ ไม่ควรวางตะแกรงติดพื้นแล้วหวังว่าจะดึงขึ้นระหว่างเท เพราะวิธีดังกล่าวทำให้ควบคุมตำแหน่งจริงได้ยาก โดยเฉพาะพื้นที่ขนาดใหญ่ ควรตรวจสอบพื้นรองรับ ความหนาคอนกรีต รอยต่อ และแผนการบ่มคอนกรีตควบคู่กันด้วย เพราะคุณภาพของพื้นเกิดจากหลายองค์ประกอบทำงานร่วมกัน